Teklifte Döviz ve Kur Farkı Şartı Nasıl Yazılır? Örnek Maddeler ve Hesaplama

Teklifte kur şartı, döviz cinsinden verilen bir fiyatın hangi kurla ve hangi tarihte Türk lirasına çevrileceğini, kur değişirse farkın kime ait olacağını yazılı hale getiren maddedir. Teklif gönderildiği gün ile ödeme alındığı gün arasında haftalar geçebilir; bu sürede kur oynarsa kâr marjınız bir gecede erir. Kur şartı bu riski baştan paylaştırır.

İçindekiler

1. Kur şartı neden gerekli?
2. Önce kontrol: Döviz cinsinden teklif verilebilir mi?
3. Dört yaklaşım: Hangisini seçmelisiniz?
4. Kur nasıl belirlenir? Kurum, tür ve tarih
5. Örnek: 46.200 € tutarında bir teklif
6. Kopyalanabilir örnek maddeler
7. Kur farkı faturası ve KDV
8. Sık yapılan 7 hata
9. Hızlı kontrol listesi
10. Teklifhazır ile dövizli teklif hazırlama
11. Sıkça sorulan sorular

Kur şartı neden gerekli?

Bir teklifin hayat döngüsü genellikle şöyledir: teklif gönderilir, müşteri onaylar, ürün teslim edilir, fatura kesilir, ödeme gelir. Her adım arasında günler hatta haftalar vardır. Fiyatı döviz üzerinden verip kuru hiç tanımlamazsanız üç soru cevapsız kalır:

• TL karşılığı hangi kurla hesaplanacak?
• Kur hangi tarihteki değerle alınacak?
• Fatura ile ödeme arasında kur değişirse fark kime ait?

Bu sorular uyuşmazlığa dönüştüğünde en çok başvurulan kanıt, taraflar arasındaki yazılı belgelerdir. Yargıtay kararlarına yansıyan yaklaşımda, kur farkı talebi için sözleşmenin yanı sıra sipariş formunda, proforma faturada veya teklif formunda yer alan bir hükmün de dayanak olabileceği ifade edilmektedir. Yani teklifinize yazdığınız tek bir madde, ileride işinizi kurtarabilir.

Önce kontrol: Döviz cinsinden teklif verilebilir mi?

Kur şartı yazmadan önce, teklifinizin döviz cinsinden verilebilecek bir işe ait olup olmadığına bakın. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'a 13 Eylül 2018 tarihli 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile eklenen düzenleme, Türkiye'de yerleşik kişilerin kendi aralarında yaptığı bazı sözleşmelerde bedelin döviz cinsinden veya dövize endeksli belirlenmesini yasaklamıştır. Yerleşik kişi kavramı gerçek kişilerin yanı sıra şirketleri de kapsar.

Pratik sonuç: yurt içi bir hizmet teklifinde fiyatı TL olarak verin, döviz kuru riskini ise fiyatın geçerlilik süresini kısa tutarak yönetin. Yurt dışı müşteriye veya menkul mal satışına yönelik tekliflerde döviz cinsinden fiyat verebilir ve aşağıdaki kur şartını kullanabilirsiniz.

Dört yaklaşım: Hangisini seçmelisiniz?

Kur riskini yönetmenin dört yaygın yolu vardır. Hangisini seçeceğiniz, müşterinizle ilişkinize ve işin türüne bağlıdır.

Hangi yaklaşımı seçerseniz seçin, ödeme şartlarıyla uyumlu olmasına dikkat edin. Örneğin avans ve vade tarihleri arasında kur kilidi süresi dolacaksa bunu açıkça yazın.

Kur nasıl belirlenir? Kurum, tür ve tarih

"Güncel kur" ifadesi bir şart değildir, belirsizliktir. Kuru üç parametreyle tarif edin:

Resmî tatil ve hafta sonları için de bir kural ekleyin: "O gün kur ilan edilmediyse bir önceki iş gününün kuru esas alınır." Bu tek cümle, tatile denk gelen ödemelerde tartışmayı önler. Kuru doğrulamak için TCMB'nin yayımladığı kurları kullanabilir, hızlı bir TL karşılığı kontrolü için Teklifhazır'ın ücretsiz Döviz Çevirici aracına bakabilirsiniz.

Örnek: 46.200 € tutarında bir teklif

Anadolu Pano Sistemleri, Kuzey Plastik'e 12 adet üç fazlı endüstriyel UPS satıyor. İki şirket de Türkiye'de yerleşik ve satılan şey taşıt dışında bir taşınır mal olduğu için fiyat Euro cinsinden verilebiliyor. Birim fiyat 3.850 €, ödeme planı %40 avans ve %60 teslimde. Anlaşma: TL karşılık fatura günü kuruyla hesaplanacak, ödeme günü kuru farklıysa kur farkı faturası kesilecek.

Adım 1: Teklif tutarı (Euro)

Teklif günü gösterge kuruyla (50,00 ₺) genel toplamın TL karşılığı 2.772.000 ₺ olur. Ancak fatura bu kurla kesilmez, bu rakam müşteriye yalnızca fikir vermek içindir.

Adım 2: Teslimde kalan bakiyenin faturası ve kur farkı

Avans (22.176 €) için aynı mantık ayrıca uygulanır: avansın alındığı günün kuruyla TL'ye çevrilir ve avans faturasına bu kur yazılır.

Kopyalanabilir örnek maddeler

Aşağıdaki maddeleri teklifinizin şartlar bölümüne uyarlayarak ekleyebilirsiniz. Köşeli parantez içindeki yerleri kendi işinize göre doldurun.

Madde 1: Para birimi ve TL karşılığı

Bu teklifteki fiyatlar Euro (EUR) cinsinden verilmiştir. Türk lirası karşılıkları, fatura tarihinde geçerli [T.C. Merkez Bankası döviz alış / döviz satış] kuru esas alınarak hesaplanır. İlgili günde kur ilan edilmemişse bir önceki iş gününün kuru kullanılır.

Madde 2: Kur farkı

Fatura tarihi ile ödeme tarihi arasında kurda değişiklik olursa, ödeme tarihindeki kur ile fatura tarihindeki kur arasındaki fark, ilgili döviz tutarı üzerinden hesaplanarak Türk lirası cinsinden düzenlenecek ayrı bir kur farkı faturasıyla yansıtılır. Kur artarsa fatura Satıcı, kur düşerse fatura Alıcı tarafından düzenlenir.

Madde 3: Sabit kur süresi

Bu teklifteki fiyatlar [7] takvim günü geçerlidir. Sipariş bu süre içinde onaylanmazsa fiyatlar ve TL karşılıkları güncel kurlara göre yeniden belirlenir.

Madde 4: Avans ödemeleri

Avans ödemeleri, ödemenin yapıldığı tarihte geçerli [T.C. Merkez Bankası döviz alış / döviz satış] kuru ile Türk lirasına çevrilir ve avans faturasında bu kur kullanılır. Kalan bedel için Madde 1 ve Madde 2 hükümleri uygulanır.

Kur farkı faturası ve KDV

Kur farkı faturası, ödeme günü ile fatura günü arasındaki kur değişiminin faturalandırılmasıdır. Hesaplama formülü sadedir:

• Yön: Ödeme günü kuru daha yüksekse genellikle satıcı kur farkı faturası keser. Düşükse alıcı keser. İki yönlü işlemesi için bunu teklif maddesinde açıkça yazın (Madde 2).
• Para birimi: Kur farkı faturası yalnızca TL cinsinden düzenlenir.
• KDV: Uygulamada kur farkı faturasında asıl işlemin KDV oranı uygulanır. Örneğimizde %20.
• Döviz faturada TL karşılığı: Döviz cinsinden düzenlenen yurt içi faturalarda Türk lirası karşılığının da gösterilmesi gerekir.

KDV hesaplarını hızlıca kontrol etmek için KDV Hesaplama aracını, teklifte KDV'nin nasıl gösterileceği için teklifte KDV rehberini kullanabilirsiniz. Fatura düzenleme ayrıntılarını (kur türü, tarih, özel durumlar) mutlaka mali müşavirinizle netleştirin.

Sık yapılan 7 hata

1. Kur türünü ve tarihini yazmamak. "Güncel kurdan" demek, hangi kur olduğu konusunda anlaşmazlık çıkarır.
2. Kur farkını sözlü konuşmak. Telefonda kararlaştırılan bir şartı ispatlamak zordur. Teklife veya sipariş formuna yazın.
3. Yurt içi hizmet teklifini dövize endekslemek. Yukarıdaki kontrol tablosunu atlamak, ileride hukuki sorun doğurabilir.
4. Sabit kurun süresini belirtmemek. Teklif iki ay sonra onaylanırsa eski kuru uygulamak zorunda kalabilirsiniz.
5. TL çek kabul edip sonra kur farkı istemek. Yargıtay'a yansıyan yaklaşıma göre, döviz cinsinden fatura kesilmiş olsa bile ödemeyi TL çekle kabul etmek kur farkı talebinize engel olabilir. Ödeme aracını da şarta bağlayın.
6. Faturada TL karşılığını göstermemek. Döviz cinsinden faturalarda TL karşılığı da yer almalıdır.
7. Avansı unutmak. Avans ayrı bir kurla TL'ye çevrilir. Madde 4 gibi bir hüküm yoksa kalan bakiyeyle karışır.

Hızlı kontrol listesi

Teklifhazır ile dövizli teklif hazırlama

Teklifhazır'da teklifleri TL, USD, EUR veya GBP cinsinden hazırlayabilirsiniz. Kur şartı maddenizi teklifin şartlar metnine ekleyip PDF olarak müşterinize gönderebilirsiniz. İstatistikler bölümünde TL ve döviz tutarları ayrı ayrı gösterilir; böylece dövizli tekliflerinizin toplamını TL tekliflerle karıştırmadan takip edersiniz. Yazılım projeleri gibi dövizli işlerde nasıl çalışıldığını görmek için yazılım ajansları için Teklifhazır sayfasına göz atabilirsiniz.

Serinin diğer yazıları: teslim şartları, garanti şartları ve proforma fatura ile teklif arasındaki farklar.

Sıkça sorulan sorular

Teklifte kur farkı nasıl yazılır?

Teklife para birimini, kullanılacak kurun kurumunu, türünü ve tarihini, kur farkının hangi tarafa ait olacağını ve kur farkının ayrı bir faturayla yansıtılacağını yazın. Fiyat tablosunun altında, ödeme şartlarıyla birlikte yer alması en güvenlisidir.

Türkiye'de dövizli teklif verilebilir mi?

Yurt dışı müşterilere ve ihracata dönük işlerde evet. Türkiye'de yerleşik taraflar arasında ise sözleşme türüne göre değişir: taşıt dışındaki taşınır mal satışlarında döviz cinsinden bedel belirlenebilirken, hizmet, iş ve eser sözleşmelerinde istisnalar dışında yasaktır. Güncel durumu mali müşavirinizle teyit edin.

Kur farkı faturasını kim keser?

Ödeme günü kuru fatura günü kurundan yüksekse genellikle satıcı, düşükse alıcı kur farkı faturası düzenler. Bu yönü teklifte açıkça yazmak, ileride tartışmayı önler.

Kur farkı faturasında KDV var mı?

Uygulamada kur farkı faturasında asıl işlemin KDV oranı uygulanır. Örneğimizde mal satışı %20 KDV'ye tabi olduğu için kur farkı matrahı üzerinden de %20 KDV hesaplanmıştır. Kendi işleminiz için oranı mali müşavirinizle teyit edin.

Teklifte hangi kur kullanılmalı?

Tarafsız ve herkesin doğrulayabileceği bir kaynak olduğu için çoğu işletme T.C. Merkez Bankası kurunu tercih eder. Alış mı satış mı kullanılacağını ve hangi tarihe bakılacağını teklifte açıkça yazın.

Sabit kurlu teklif ne kadar süre geçerli olmalı?

Standart bir süre yoktur. Kurun hareketli olduğu dönemlerde geçerlilik süresini kısa tutmak (örneğin 3 ila 7 gün) riskinizi azaltır. Daha ayrıntılı bilgi için teklif geçerlilik süresi rehberine bakabilirsiniz.