Teklifhazır AI
İnşaat teklifi hazırlamanın özü, yerinde keşfe dayalı doğru bir metraj çıkarıp her kalemi birim fiyatla göstermek, ardından iş programını ve hakediş düzenini yazıya dökmektir. İşveren toplam rakama bakar ama kararını çoğu zaman bu ayrıntılara göre verir: metraj doğru mu, fiyatlar şişirilmiş mi, iş ne zaman biter, malzeme fiyatı artarsa ne olur? Bu soruları önceden cevaplayan teklif, rakiplerinden fiyat dışında da ayrışır.
Bu yazıda kurgusal Kuzey Yapı'nın 140 m²'lik bir ofis katının iç düzenleme işi için hazırladığı teklif üzerinden ilerliyoruz. Kamu ihalelerinin kendine özgü mevzuatı ve belgeleri vardır; burada anlatılanlar daha çok özel sektör işverenlerine verilen tekliflere yöneliktir.
Keşif ve metraj: teklifin temeli
Metraj hatası, inşaat teklifindeki en pahalı hatadır. Eksik metrajla verilen fiyat işin ortasında zarara döner; fazla metraj ise teklifi gereksiz yere pahalı gösterir ve işi kaybettirir. Bu yüzden projeden ölçü almak yeterli değilse yerinde keşif yapın ve şunları not edin:
- Mevcut zeminin, duvarların ve tavanın durumu (söküm gerekiyor mu?)
- Malzemenin kata nasıl çıkacağı: asansör, vinç, merdiven
- Çalışma saatleri kısıtı (binada başka kiracılar var mı?)
- Molozun nereye ve nasıl taşınacağı
- Elektrik ve su gibi şantiye ihtiyaçlarının kimden karşılanacağı
Keşifte gördüğünüz ama fiyata eklemediğiniz her şeyi teklifte “işverence yapılacak” ya da “kapsam dışı” diye yazın. Sonradan çıkan tartışmaların çoğu, kimin yapacağı belirtilmemiş işlerden doğar.
Birim fiyatlı örnek teklif tablosu
Kalemleri götürü tek bir fiyat yerine metraj ve birim fiyatla vermek, işverene şeffaflık sağlar ve iş sırasında miktar değiştiğinde hesabı kolaylaştırır. Malzemenin markasını ya da en azından sınıfını yazmak, “ucuz malzeme kullanır mı?” endişesini giderir.
| Kalem | Metraj | Birim fiyat | Tutar |
|---|---|---|---|
| Alçıpan bölme duvar, çift kat, taş yünü dolgulu | 85 m² | 1.150 ₺ | 97.750 ₺ |
| Taş yünü plaka asma tavan | 140 m² | 620 ₺ | 86.800 ₺ |
| Saten alçı ve iki kat boya | 410 m² | 185 ₺ | 75.850 ₺ |
| Laminat parke, 8 mm, süpürgelik dahil | 140 m² | 540 ₺ | 75.600 ₺ |
| Ahşap iç kapı, kasa ve pervaz dahil | 6 adet | 9.800 ₺ | 58.800 ₺ |
| Ara toplam | 394.800 ₺ | ||
| KDV (%20) | 78.960 ₺ | ||
| Genel toplam | 473.760 ₺ |
Birim fiyatları hesaplarken malzeme, işçilik, fire, nakliye ve genel giderlerinizi ayrı ayrı düşünün. Bunları tek tek toplayıp birim fiyata çevirmek için birim fiyat hesaplama aracını kullanabilirsiniz. KDV'yi her zaman ayrı satırda gösterin; işveren hem KDV hariç hem KDV dahil tutarı görmek ister.
Metraj değişirse
Teklife şu cümleyi ekleyin: “Hakedişler, yerinde birlikte yapılacak ölçümle belirlenen gerçek metraj üzerinden, tablodaki birim fiyatlarla hesaplanır.” Böylece bölme duvar 85 m² yerine 92 m² çıktığında kimse pazarlığa girmez; fark birim fiyatla hesaplanır.
Opsiyonlar: işverene seçim bırakın
İşveren çoğu zaman bütçesine göre karar vermek ister. Ana teklifin dışında opsiyonlar sunmak, “ya hep ya hiç” durumunu ortadan kaldırır ve daha pahalı bir tercihi fiyatıyla birlikte görünür kılar.
- Opsiyon 1: Toplantı odasında alçıpan yerine temperli cam bölme, 18 m² × 4.200 ₺ = 75.600 ₺ + KDV
- Opsiyon 2: Laminat yerine lamine parke, fark fiyatı ayrıca bildirilir
Opsiyonları ana toplamın içine katmayın, ayrı bir bölümde listeleyin. Aksi halde işveren toplam rakamı yanlış okur.
Fiyat farkı ve malzeme artışı maddesi
Malzeme fiyatları ve döviz kuru teklif ile uygulama arasında değişebilir. Bu risk teklifte yazılı değilse, artışın faturası size kalır. Özel sektör işlerinde bu konu sözleşme ve teklif maddeleriyle düzenlenir; kamu işlerinde ise ayrı bir fiyat farkı mevzuatı vardır. Ne yazacağınızdan emin değilseniz bir avukata ya da deneyimli bir hakediş uzmanına danışın.
Özel bir iş için örnek madde:
Bu teklif 15 gün geçerlidir. Teklif tarihinden sonra alçıpan, parke ve boya malzemelerinin tedarikçi liste fiyatlarında %10'u aşan bir artış olması halinde, aşan kısım belgelendirilerek hakedişe yansıtılır. Fiyatlar döviz kurundan bağımsız olarak Türk lirası üzerinden verilmiştir.
Madde ne kadar açık olursa, iş sırasında o kadar az tartışma çıkar. Geçerlilik süresini kısa tutmak da riski azaltır; bu konuda teklif geçerlilik süresi rehberine göz atabilirsiniz.
İş programı: işveren ne zaman ne görecek?
İşveren için fiyat kadar önemli olan bir diğer soru, işin ne zaman biteceğidir. Ayrıntılı bir çizelge gerekmez; haftalara bölünmüş basit bir tablo yeterlidir.
| Hafta | İş |
|---|---|
| 1. hafta | Söküm, moloz tahliyesi, bölme duvar karkası |
| 2. hafta | Alçıpan kaplama ve asma tavan |
| 3. hafta | Saten alçı ve boya |
| 4. hafta | Parke, kapı montajı, temizlik ve teslim |
Programın hangi koşullara bağlı olduğunu da yazın: “Süre, sipariş onayı ve avans ödemesinin ardından sahanın boş teslim edilmesiyle başlar. İşverenden kaynaklanan değişiklikler süreyi uzatır.”
Hakediş ve ödeme düzeni
Hakediş, tamamlanan iş miktarının ölçülüp ödemeye bağlanmasıdır. Teklifte ödeme düzenini açıkça yazmak nakit akışınızı korur ve işverene de parasının nasıl kullanılacağını gösterir. Örnek düzen:
- Sözleşmede KDV hariç tutarın %25'i avans: 394.800 × 0,25 = 98.700 ₺ + KDV
- Her iki haftada bir, tamamlanan metraj üzerinden ara hakediş; avans, hakedişlerden aynı oranda mahsup edilir
- Teslim tutanağıyla kesin hakediş
Teminat kesintisi, avans mahsubu ve faturalama gibi ayrıntılar işin büyüklüğüne göre değişir; bunları mali müşavirinizle birlikte netleştirin. Genel ödeme maddeleri için teklifte ödeme şartları yazısına bakabilirsiniz.
Teklifi işverene sunarken
Teklif dosyasına kısa bir ön yazı ekleyin: işin adı, keşif tarihi, toplam tutar ve teklifin geçerlilik süresi bir paragrafta yer alsın. Mümkünse teklifi yüz yüze ya da telefonla kısaca anlatın; özellikle opsiyonları ve malzeme artışı maddesini açıklamak, işverenin bu maddeleri “sonradan fiyat artırma” niyeti gibi okumasını önler. Mektup düzeni için teklif mektubu örneğine bakabilirsiniz.
Teklif dosyası için kontrol listesi
- Keşif tarihi ve keşifte bulunan kişiler yazılı mı?
- Her kalemde metraj, birim, birim fiyat ve malzeme sınıfı var mı?
- Kapsam dışı ve işverence yapılacak işler listelendi mi?
- Opsiyonlar ana toplamdan ayrı mı?
- Malzeme artışı maddesi ve geçerlilik süresi var mı?
- İş programı ve başlama koşulları yazıldı mı?
- Avans ve hakediş düzeni açık mı?
- Garanti süresi ve teslim sonrası destek belirtildi mi?
Çok kalemli inşaat tekliflerinde en büyük zaman kaybı, aynı kalemleri her işte yeniden yazmaktır. Teklifhazır+'da birim fiyatlarınızı ürün kataloğuna kaydedebilir ya da Excel'deki mevcut listenizi içe aktarabilirsiniz; toplam ve KDV otomatik hesaplanır. İnşaat firmalarının teklif düzenine dair diğer ayrıntılar inşaat ve taahhüt sayfamızda.
Sık sorulan sorular
Götürü fiyat mı, birim fiyat mı vermeliyim?
Kapsamı tamamen belli, küçük işlerde götürü fiyat pratik olabilir. Metrajın değişme ihtimali varsa birim fiyat hem sizi hem işvereni korur.
Keşif ücretli mi olmalı?
Kısa ve basit keşifler çoğu zaman ücretsiz yapılır. Proje çizimi ya da ayrıntılı ölçüm gerektiren keşifler için ücret almak ve iş alınırsa bu ücreti tekliften düşmek yaygın bir yoldur.
Teklifte kâr oranımı göstermeli miyim?
Hayır. Birim fiyat kâr ve genel giderleri içerir. İşveren analiz isterse malzeme ve işçilik ayrımını gösterebilirsiniz, ama kâr oranınızı ayrıca yazmak zorunda değilsiniz.
Malzeme fiyatı çok oynaksa ne yapabilirim?
Geçerlilik süresini kısaltın, fiyat farkı maddesi ekleyin ya da kritik malzemeyi işveren onayıyla erken satın alıp avansla finanse edin.
