İhracat teklifi, yurt dışındaki alıcıya ürünü, miktarı, döviz cinsinden fiyatı, teslim şeklini (Incoterms) ve ödeme yöntemini tek belgede sunar. Yurt içi tekliften en büyük farkı şudur: Fiyatın neyi kapsadığını bir Incoterms kuralıyla tanımlarsınız. Navlun, sigorta ve gümrük sorumluluğunun kimde olduğunu da açıkça yazarsınız.
Bu rehberde İzmir'deki kurgusal Ege Tekstil'in Hollanda'daki bir toptancıya verdiği havlu teklifini adım adım kuruyoruz. Sonda kopyalayabileceğiniz bir şart metni ve kontrol listesi var.
İhracat teklifi nedir, yurt içi teklifinden farkı ne?
İhracatta teklif çoğu zaman proforma fatura biçiminde düzenlenir. Alıcı bu belgeyle bütçe onayı alır, gerekirse bankasında akreditif açar ve siparişi verir. Bu yüzden belgeyi alıcının bankası ve gümrükçüsü de okuyabilmelidir.
Yurt içi teklifine göre değişen başlıca noktalar:
- Para birimi: Fiyat genellikle EUR veya USD olur. Maliyetleriniz TL ise kur riski sizde kalır.
- Teslim şekli: "Fabrika teslim" ya da "nakliye dahil" yerine Incoterms kuralı, teslim yeri ve Incoterms sürümü yazılır.
- KDV: Mal ihracatı KDV istisnası kapsamındadır. Teklifte KDV satırı yerine istisna notu yer alır. Fatura aşamasındaki uygulamayı mali müşavirinizle netleştirin.
- Gümrük bilgileri: GTİP, menşe, ambalaj ve ağırlık bilgileri hem sizin ihracat beyannamenizde hem alıcının ithalatında kullanılır.
- Dil: Teklif genellikle İngilizce ya da alıcının dilinde hazırlanır. Kendi arşiviniz için Türkçe bir kopya tutmak işinizi kolaylaştırır.
Teklifte hangi bilgiler yer almalı?
Ürün tanımı ve GTİP (HS) kodu
"Havlu" yazmak yetmez. Alıcının sipariş verirken kullanacağı tanımı yazın: ölçü, malzeme, gramaj, renk, model kodu. Örneğin "Banyo havlusu, 70×140 cm, %100 pamuk, 500 g/m², beyaz".
Türkiye'de kullanılan GTİP 12 hanelidir; ilk 6 hanesi uluslararası HS koduyla aynıdır. Teklifte en azından 6 haneli HS kodunu verin, tam GTİP'i gümrük müşavirinizle teyit edin. Alıcı bu kodla kendi ülkesindeki gümrük vergisini önceden hesaplayabilir.
Miktar, birim ve ambalaj
Miktarı birimiyle yazın (adet, kg, m²) ve ambalajı tanımlayın: koli başına adet, koli ölçüsü, brüt ve net ağırlık, palet bilgisi. Alıcı ve forwarder navlunu bu bilgilerle hesaplar. Yükün tam konteyner mi parsiyel mi olacağını belirtmek pazarlığı hızlandırır.
Firma, banka ve geçerlilik bilgileri
Ticaret unvanı, adres, vergi numarası, IBAN ve SWIFT kodu, teklif numarası, tarih ve geçerlilik süresi eksiksiz olmalı. Döviz fiyatlı tekliflerde geçerlilik süresini yurt içine göre kısa tutmak kur riskini sınırlar.
Incoterms nasıl seçilir ve teklife nasıl yazılır?
Incoterms, teslimin nerede gerçekleştiğini, hangi masrafı kimin ödediğini ve riskin hangi noktada alıcıya geçtiğini tanımlar. Teklife yalnızca "FOB" yazmak yetmez. Kural, yer ve sürüm birlikte yazılmalı:
FOB İzmir Alsancak Limanı, Türkiye – Incoterms 2020
En sık kullanılan üç kuralda sorumluluk dağılımı:
| Konu | EXW | FOB | CIF |
|---|---|---|---|
| Limana/sınıra iç nakliye | Alıcı | Satıcı | Satıcı |
| İhracat gümrük işlemleri | Alıcı | Satıcı | Satıcı |
| Ana taşıma (navlun) | Alıcı | Alıcı | Satıcı |
| Taşıma sigortası | Alıcının tercihi | Alıcının tercihi | Satıcı (asgari teminatla) |
| Riskin geçtiği yer | Satıcının tesisinde, mal hazır edildiğinde | Yükleme limanında, mal gemiye yüklendiğinde | Yükleme limanında, mal gemiye yüklendiğinde |
Hangi kural ne zaman mantıklı?
EXW satıcıya en az işi bırakır. Ancak ihracat gümrüğünü alıcının yapması pratikte zorluk çıkarabilir; bunu alıcıyla önceden konuşun. FOB, alıcının kendi forwarder'ı varsa sık tercih edilir.
CIF'te navlunu ve sigortayı siz ayarlarsınız ama risk yine yükleme limanında alıcıya geçer. Alıcılar bu noktayı çoğu zaman yanlış bilir; teklifte bir cümleyle açıklamanız yanlış anlaşılmayı önler.
FOB ve CIF deniz ve iç su yolu taşımacılığı içindir. Konteyner yüklerinde FCA veya CIP'in daha uygun olup olmadığını forwarder'ınızla konuşun.
Fiyatlandırma: döviz, kur riski ve ödeme şekli
Maliyetten ihracat fiyatına
Fiyatı seçtiğiniz Incoterms kuralına göre katman katman kurun:
- Ürün maliyeti + kâr payınız = EXW fiyatı
- + iç nakliye + ihracat gümrük masrafları = FOB fiyatı
- + navlun + sigorta = CIF fiyatı
Navlun ve sigortayı tahminle değil, forwarder'dan aldığınız güncel teklifle yazın. Sizin teklifinizin geçerlilik süresi, forwarder teklifinin süresini aşmamalı.
Kur riski
Maliyetiniz TL, satışınız EUR ise teklif tarihi ile ödeme tarihi arasındaki kur hareketi kârınızı değiştirir. Maliyeti dövize çevirirken döviz çevirici ile güncel kuru kontrol edin. Teklifte fiyatın para birimini, ödemenin hangi para biriminde yapılacağını ve geçerlilik süresini yazın. Madde örnekleri için teklifte döviz ve kur farkı şartı yazısına bakabilirsiniz.
Ödeme şekilleri
Uluslararası ticarette dört temel ödeme şekli kullanılır:
- Peşin ödeme (Cash in Advance): Satıcı için en güvenlisi, alıcı için en risklisi. Sık görülen uygulama kısmi peşinattır.
- Mal mukabili (Open Account): Mal gider, ödeme sonra gelir. Güvendiğiniz, uzun süredir çalıştığınız alıcılarla kullanılır.
- Vesaik mukabili (D/P, D/A): Belgeler bankalar aracılığıyla, ödeme (D/P) ya da vadeli poliçe kabulü (D/A) karşılığında alıcıya teslim edilir.
- Akreditif (L/C): Alıcının bankası, belgeler şartlara uygunsa ödemeyi taahhüt eder. Belgelerdeki küçük tutarsızlıklar ödemeyi geciktirebilir.
Incoterms ödeme yöntemini belirlemez. Biri teslimi ve riski, diğeri tahsilatı düzenler; teklifte ikisini ayrı satırlarda yazın.
Proforma fatura ile ihracat teklifinin ilişkisi
İhracatta "teklif" ve "proforma" çoğu zaman aynı belgeyi anlatır. Proforma fatura, Vergi Usul Kanunu açısından fatura sayılmaz; teklif niteliğindedir. Mal çıkışında ayrıca gerçek ihracat faturası düzenlenir.
Alıcı sizden "proforma" istediğinde, yukarıdaki bilgileri içeren teklifinizi "Proforma Invoice" başlığıyla düzenlemeniz genellikle yeterlidir. Farkları örnekle görmek için proforma fatura nedir yazısını, hazır düzen için proforma fatura örneğini inceleyebilirsiniz.
Teslim süresi, sigorta ve gümrük sorumlulukları
Teslim süresini başlangıç noktasıyla yazın. "Peşinatın hesabımıza geçmesinden itibaren 35 gün içinde yüklemeye hazır" ifadesi, yalnızca "35 gün" yazmaktan çok daha az tartışma çıkarır. Üretim süresini mi, varış süresini mi kastettiğinizi de netleştirin; gemi transit süresi sizin kontrolünüzde değildir. Ayrıntılar için teslim şartları yazısına göz atabilirsiniz.
CIF'te satıcının yaptırdığı sigorta asgari teminatlıdır. Alıcı daha geniş teminat istiyorsa bunu ve ek maliyetini teklifte belirtin. İhracat beyannamesini genellikle gümrük müşaviriniz hazırlar. Varış ülkesindeki ithalat vergileri ve işlemleri ise DDP gibi kurallar seçilmedikçe alıcıya aittir.
Hizmet ihracatında durum
Yazılım, tasarım ya da danışmanlık gibi hizmetlerde Incoterms kullanılmaz. Onun yerine teslim edilecek işi, teslim biçimini ve kabul kriterini yazarsınız. Hizmet ihracatında KDV istisnasının koşulları mal ihracatından farklıdır; faturalamadan önce mali müşavirinize danışın.
Örnek ihracat teklifi: Ege Tekstil'den Hollanda'ya havlu
Ege Tekstil, Rotterdam'daki bir ev tekstili toptancısına FOB İzmir teklif veriyor. Alıcı CIF fiyatı da istediği için alternatif bir satır ekleniyor. Navlun, sigorta ve HS kodları örnek amaçlıdır.
| Kalem | HS kodu | Miktar | Birim fiyat (EUR) | Tutar (EUR) |
|---|---|---|---|---|
| Banyo havlusu 70×140 cm, %100 pamuk | 6302.60 | 2.000 adet | 6,40 | 12.800,00 |
| El havlusu 50×90 cm, %100 pamuk | 6302.60 | 3.000 adet | 3,20 | 9.600,00 |
| Mutfak havlusu 40×60 cm, %100 pamuk | 6302.60 | 4.000 adet | 1,15 | 4.600,00 |
| Ara toplam | 27.000,00 | |||
| Miktar iskontosu (%5) | −1.350,00 | |||
| KDV (ihracat istisnası) | 0,00 | |||
| Toplam – FOB İzmir Alsancak Limanı, Türkiye – Incoterms 2020 | 25.650,00 | |||
| Alternatif: + navlun 1.400,00 + sigorta 60,00 | 1.460,00 | |||
| Toplam – CIF Rotterdam, Hollanda – Incoterms 2020 | 27.110,00 | |||
Ödeme planı FOB toplamı üzerinden: %30 peşin (7.695,00 EUR), kalan %70 vesaik mukabili D/P (17.955,00 EUR). Alıcı CIF'i seçerse aynı oranlarla peşinat 8.133,00 EUR, kalan tutar 18.977,00 EUR olur. Miktar iskontosunu kademelendirmek isterseniz toptan satış teklifi yazısındaki örneklere bakabilirsiniz.
Kopyalanabilir şart metni
Prices are in EUR and payment shall be made in EUR.
Delivery term: FOB Izmir Alsancak Port, Türkiye – Incoterms 2020.
Payment: 30% advance by bank transfer, 70% documents against payment (D/P).
Lead time: Ready for loading within 35 days after receipt of advance payment.
Packing: Export cartons on pallets. Pieces per carton and gross/net weights will be stated in the packing list.
Validity: This offer is valid for 15 days from the date of issue.
Gönderim öncesi kontrol listesi
- Ürün tanımı ölçü, malzeme ve model koduyla yazıldı mı?
- HS/GTİP kodu gümrük müşaviriyle teyit edildi mi?
- Miktar, birim, ambalaj ve ağırlık bilgileri var mı?
- Incoterms kuralı, yer ve "Incoterms 2020" birlikte yazıldı mı?
- Para birimi ve ödeme şekli ayrı satırlarda net mi?
- Navlun ve sigorta güncel forwarder teklifine dayanıyor mu?
- Teslim süresinin başlangıç noktası belli mi?
- KDV istisna notu, banka bilgileri ve SWIFT kodu eklendi mi?
- Geçerlilik süresi, forwarder teklifinin süresini aşmıyor mu?
Sık sorulan sorular
İhracat teklifi hangi para biriminde olmalı?
Çoğunlukla alıcının alışık olduğu para biriminde: Avrupa'da EUR, birçok başka pazarda USD. Önemli olan, fiyatın ve ödemenin para biriminin teklifte açıkça yazılmasıdır.
Geçerlilik süresi ne kadar olmalı?
Kesin bir kural yok. Kur ve navlun fiyatları değiştiği için yurt içi tekliflerine göre kısa tutmak yaygındır. Navlun teklifinizin geçerlilik süresini aşmamaya dikkat edin.
Incoterms ödeme yöntemini belirler mi?
Hayır. Incoterms teslimi, masrafları ve risk geçişini düzenler. Ödeme şekli ayrıca kararlaştırılır ve teklifte ayrı yazılır.
Proforma faturada KDV olur mu?
Mal ihracatında KDV istisnası uygulandığı için proformada genellikle KDV gösterilmez, istisna notu yazılır. Proforma vergi açısından fatura sayılmaz; gerçek ihracat faturasının nasıl düzenleneceğini mali müşavirinize danışın.
Teklifhazır'ın ücretsiz planıyla ilk teklifinizi tarayıcıdan hazırlayıp kurumsal bir PDF olarak indirebilirsiniz.







